Okulumuz 2010 yılı TÜBİTAK Orta Öğretim Kurumları Bilim Projesi yarışmasında Sosyoloji dalında hazırladığı projeyle ilk adımı geçerek bölge sergisine çağrıldı.

11 TMA Sınıfı öğrencisi Berkan ŞENOL ve 10 TMA sınıfı öğrencisi Hatice ÇANKAYA adlı öğrencilerin hazırladığı ve Felsefe Grubu Öğretmeni M. Mutlu ARPAÇAY’ın rehberlik ettiği projede ülkemizin eğitim profilinin öğrenci gözüyle nasıl olduğu araştırılmıştı.

Öğrencilerimize ve öğretmenimize yarışmanın ilerleyen bölümlerinde de başarılar diliyoruz.

Okulumuzun bu başarısında emeği geçen tüm öğretmen ve öğrencilere teşekkür ediyor ve başarılarının devamını diliyoruz.

Yarışma programı albümü için alttaki logoya tıklayınız

<—-Albümü görmek için lütfen logoya tıklayınız.

Projenin Türkiye bölümünde, 8 Avrupa ülkesinden 48 tanınmış yazarı ve birçok fotoğraf, film, müzik sanatçısını 24 kente taşıyacak bir turne yer alıyor.
Sanatçılara, projeye katılan yazarların kitaplarının incelenip okunabileceği ve internet bağlantılı bilgisayarlar ve çeşitli audio-visual araçlarla donatılmış bir ‘gezici kütüphane’ eşlik ediyor.

Bu etkinlikler çerçevesinde okulumuzda da 15.10.2009 tarihinde İtalyan Yazar Roberto Piumini’nin katıldığı bir söyleşi gerçekleşti.

Değişen Dünya şartlarında bilgi toplumunun,

Kendine güvenen,  

  Öğrenmeyi seven ve başarıyı 

Hedeflemiş bireylerini yetiştirmek için varız.

VİZYONUMUZ

En iyi eğitimi vererek, başarılı, rekabet gücü kazanmış,

 Bilgiye ulaşan, öğrenmeyi bilen,

Milli ve manevi değerlerine bağlı,

Atatürkçü düşünceye sahip bireyler yetiştirmektir.

Bu ilkelerden hareketle

vizyonumuz….

BİLGİ GÜNEŞİNİN DOĞDUĞU YER OLMAKTIR.

!2009 ÖSS SONU

2009 ÖSS de yakaladığımız bu başarı için tüm öğretmenlerimizi ve öğrencilerimizi kutlarız. Gururluyuz ve daha iyi başarıları yakalamak için hazırlıklıyız. Öğrencilerimizin üniversite yıllarında da bu başarılarını arttırarak devam etmelerini dileriz. İşte gerçek başarı !!!

!2009 ÖSS SONUCUNA GÖRE ÜNİVERSİTELERE YERLEŞEN ÖĞRENCİLERİMİZ!

             ÖSS sistemi

12.11.2008 Tarihinde okulumuz konferans salonunda lise 4.sınıf öğrencilerine okulumuz Rehber Öğretmeni Mehmet Mazhar ÜZER tarafından ÖSS sistemi hakkında konferans verilmiştir.  Konferansa toplam 285 öğrenci katılmıştır.

 Verimli Ders Çalışma

4.12.2008 Tarihinde okulumuz konferans salonunda lise 1.sınıf öğrencilerine okulumuz Rehber Öğretmeni Mehmet Mazhar ÜZER tarafından verimli ders çalışma teknikleri ve etkili öğrenme yöntemleri hakkında konferans verilmiştir.  Konferansa toplam 214 öğrenci katılmıştır.

Motivasyon

Atatürk Üniversitesi – İl Milli Eğitim Müdürlüğü- Erzurum Lisesi işbirliği içerisinde okulumuz son sınıf öğrencilerine yönelik olarak “Motivasyon”  konulu Uzman Psikolog Dr. Fatih KALKIÇ tarafından okulumuz konferans salonunda konferans verilmiştir. Konferansa 280 öğrenci katılmıştır.

Atatürk Üniversitesi – İl Milli Eğitim Müdürlüğü- Erzurum Lisesi işbirliği içerisinde okulumuz son sınıf öğrencilerine yönelik olarak “Sınav Kaygısı – Sınav Stratejileri – Verimli Ders Çalışmaları Yöntemleri” hakkında Bilkent Eğitim Kurumları Rehberlik Koordinatörü Yrd. Doç. Dr. Levent YAYCI tarafından okulumuz konferans salonunda konferans verilmiştir. Konferansa 280 öğrenci katılmıştır.

Değişen ÖSS Sistemi  

14.04.2009 Tarihinde okulumuz konferans salonunda lise 11. sınıf öğrencilerimize okulumuz Rehber Öğretmeni Mehmet Mazhar ÜZER tarafından değişen ÖSS sistemi hakkında konferans verilmiştir. Konferansa toplam 260 öğrenci katılmıştır.

Mehmet Mazhar ÜZER                           

Rehber Öğretmen                                      

MOTİVASYON VE BAŞARI

İnsan yaşamının tamamında motivasyon gücü etkilidir. Bir yazı yazacak olsak, hastaneye, okula, çarşıya, pazara gideceğimiz de içimizde bir ihtiyaç hissi veya güçlü bir istek olur.İhtiyaç,istekler motivasyonun temel enerjisidir. Bunun için daima olumlu düşünerek enerjimizin pozitif olmasına çalışmamız gerekir. Negatif enerjiler ise tıpkı bir topraklama sistemi gibi toprağa verilmesi, olumlu düşünme gücümüzü arttıracaktır.

         Negatif enerjilerde nasıl kurtulabiliriz? Önemli olan negatif enerjiyi üretmemektir. Bu ise imkansızdır. Çünkü her şeyi olumlu düşünmek, olumsuzları tamamen düşünce sisteminin dışına çıkarmak polyannacılıktır. Bu ise nevrotik bir tavır olur. Sürekli böyle davranarak yaşamı sürdürmek imkansız olduğuna göre negatif enerjileri motivasyonda kullanmak en iyi yoldur. Başarmak için kaygı duymak negatif enerjidir ama pozitif enerjiyi harekete geçirir. Negatif enerji, pozitif enerjiden fazla olursa aşırı kaygı denilen bir durum ortaya çıkar bu durumda motivasyon denilen hiç bir şey kalmaz ve motivasyonun yerini karamsarlık, depresyon almaya başlar.

Olumlu ve olumsuz düşünce sistemlerini başarı için kullanmak en iyi yoldur. “Ben şu işleri yapamazsam hayatım biter” kaygısı olumlu düşünme gücünü harekete geçirmeli ve sonuca gidecek eylemlerle motivasyon bize güç vermelidir. Yaptığımız işlerin sonuçlarını görmeye başladıkça öz güven artar yeni motivasyon kaynakları oluşmaya başlar.

Motivasyonun üst düzeyde yaşayabilmesi için insanın çevresine uyum gücü yüksek olması gerekir. Sadece başarı tek başına hiçbir şeydir. Siz başarılı olabilirsiniz ama güvenilir kimse olamazsanız bu başarı hiçbir işe yaramayacaktır. Başarının yarısı aslında uyumdur. Uyumlu insan ; çevresine teslim olan insan değildir. Çevrenizdeki tüm insanlarla konuşun, onlardan öğrenilebilecek bir şeyler mutlaka vardır. Ama hep kendi çizginizi beslemenin ve büyütmenin yollarını arayınız. Yani sürekli şu süreç çalışmalıdır. Tez ,antitez ve sentez. Tez: Sizin düşünce sisteminiz ve mevzu ile ilgili görüşlerinizdir. Antitez: Size karşı, sizden farklı düşünenleri görüşleridir. Sentez.: Görüşmelerin ve düşüncelerin karşılıklı etkileşerek yeni bir sisteme dönüşmesidir.Senteze ulaşırken anonimleşme veya karşıya teslim olma tehlikesi hep vardır. Size yabancı düşünceleri özgünleştirme becerileriniz olmalıdır. Bunun anlamı ise değer sisteminde yeni düşünceyi sindirmektir.

Başkalarına teslim olunduğunda ise kişinin yaşam enerjisini oluşturan motivasyon kaybolacaktır. Bu kayıp enerjiyi telafi etmenin yolları ise etek öpme, yalakalık yapma, sempatik ilişkiler adı altında uşaklık yapma, tezgahçılık yapma (grupla hareket mecburiyeti içinde olma),işte bu teslimiyetin sonucunda kişinin varlığı başkalarının rızasına bağlı duruma gelecektir. Bu sakat yaşam biçimi yerine onurlu bağımsız bir yaşam da kişinin motivasyonu her zaman kendinden olacaktır. Bağımsızlık kolay bir iş değildir. Bağımsızlığın bedeli yorulmaktır, severek çalışmaktır, olumlu sonuçlar elde etme mecburiyeti vardır. Yani sıfır hata yönetimi ile tüm başarıya giden süreçlerdeki olumsuzluklar baştan yok edilmelidir.

Bağımsız insan çevresine bağıran çağıran insan tipi sergilemekten özellikle kaçınmalıdır. Sakin ,işini yapabilen,huzuru ,,konuşulacak ve güvenilecek temelleri yaptığı işin sonuçlarında gören kimse olmalıdır.Başarılar kendine özgü plan, proje, marka, ürün, eser şeklinde olacak ki kendinize güven gelsin. Başkalarının emeğine hizmet ederek kendine güvenmek taklitçilikten öteye gidemeyecektir.

İnsanlara karşı yargılayıcı tavırlardan uzak durmak kişisel motivasyonu canlı tutar. Eğer insanları iyi, kötü, siyah, beyaz, çalışkan, tembel, şucu, bucu, şuralı, buralı gibi yargılamalarda bulunsanız bu sizi tarafgirliğe sürükler ve karşı savunmalarla karşı karşıya kalırsınız. Motivasyonunuzun bir kısmını sırf doğru ve gerçek düşünemediğiniz için boşu boşuna harcamış olursunuz. Yaratılanı sev yaratandan ötürü mantığıyla yaklaşırsanız içi boş düşünce yapılarından kurtulur ve doğru düşünürsünüz.
Başarı sadece yüksek motivasyonla değil, motivasyonu koruma yollarını bilme, çevreye uyum, insanların size güvenmesi, sizinle iletişim kurabilecekleri kanalların olması ile sürdürülebilecek durumdur

Motivasyonu açıklayan çok çeşitli düşünceler vardır. Her düşüncenin ifade ettiği varsayımlar farklıdır. Belirli gerekçelerle ileri sürülen düşünceleri belirli gruplar halinde incelemek en doğru yoldur. Her önüne gelenin düşünce ileriye sürmesi, motive edici değildir. İnsanlar ne kadar çok olursa olsun bakış yönleri belirlidir. Bu yönlerin kuvvetli olanları motivasyon düşünceleri, teorileri….oluşturabilir. Çeşitli yaşam biçimleri olduğu için bunlara bağlı hareket tarzı, ihtiyaçlar, ananeler, prensipler, toplumsal ve ahlak kuralları motivasyonu sağlayıcı unsurlar olarak değerlendirilebilir. Bazı kurallar ise evrenseldir. ”Kaybetmeyi ahlaksız bir kazanca tercih et” anlayışı evrensel bir bakış açısı olarak değerlendirilebilir. Şimdi evrensel olarak geçerli olabilecek motivasyonu açıklayan   düşüncelerin    neler  olduğunu görelim.

Yaşam yokuşunu tırmanırken rastladığımız kişilere iyi davranalım çünkü nişte yine onlara rastlayacağız.

(Cicero)

Davranışçı Düşünce: Öğrenme davranışta gösterildiği zaman ölçülebilir, ölçülebilen davranışlar, pekiştirme, klasik, operant şartlanmalarla öğrenilir. Uyarıcılara gösterilen davranışlar ölçülebilir ve hedefe yönelik olursa motivasyonu olumlu etkiler. Hangi davranış ve tutumlar başarıyı getirecektir, neler nasıl ve ne zaman değiştirilmelidir. Bu soruların cevaplarını davranışçı düşünceler açıklar . Davranışçı düşüncelerin temelinde ödül ve ceza sistemi işler. Her iki de başarıyı arttıran unsurlardır. Ödül ceza mantığı eğitim öğretimde sınıfı geçme- sınıfta kalma; üniversiteyi kazanma- kazanamama; İş hayatında kar-zarar; inanç sisteminde cennet –cehennem; duygusal hayatta sevgi-nefret, insan ilişkilerinde güven-güvensizlik şeklinde işlemektedir. Her davranışın yaşamda bir karşılığı vardır. İyi davranışların karşılığı ödüllerdir. Kötü davranışların karşılığı ise cezalardır. Yaşama hangi pencereden bakıyorsanız, görüş alanınıza onlar girer. İstemeden de olsa olumsuz durumlarla karşılaşıyorsanız veya karşılaşmak zorunda iseniz kesinlikle az iletişimle yani mesafe koyarak atlatmaya çalışınız. Sözünde durmayan, verdiği sözü sulandırmaya kalkan, hatalarını; yapmacık şirinliklerle affettireceğini düşünerek kasıtlı hareket eden insanları derhal çevrenizden uzaklaştırmanız gerekir. Çeşitli sıkıntılarını karşısındakine yansıtan insanlar çevresine yararından çok zararı olacaktır. Muhatap olacağınız insanları; çalışkan, dürüst ve yardımsever gibi temel değerleri benimseyenlerden seçiniz.

Kendini üstün görmeye çalışan, şüpheci, tembel, cimri, tutarsız, densiz, …. Özellikleri taşıyan insanlarla olan ilişkilerinizi hemen koparmanız yararınızadır. Çünkü bu insanlar kaliteli insanları çevrenizden uzaklaştıracaktır. nı; yapmacık şirinliklerle affettireceğini düşünerek kasıtlı hareket

İnsana büyüklük veren şey düşüncedir. (Pascal)

Humanistik Düşünce: Hümanizm Maslow’un ihtiyaçlar teorisine dayanır.

Fizyolojik İhtiyaçlar

Güvenlik İhtiyacı

Ait Olma İhtiyacı

Sevme ve Sevilme İhtiyacı

Kendine Saygı Duyma

Kendini Gerçekleştirme

bu ihtiyaçların hangisinde eksiklik varsa davranışlar otomatik olarak ona göre ayarlanır ve harekete geçer. Karnı aç olan kişi karnını doyurmaktan başka bir şey düşünemez , güvenliği olmayan kişi şüphe ve evhamlar içinde kıvranır; bu ihtiyaçlar davranışların ortaya çıkması ve sonuca ulaşmasında enerji görevi üstlenirler.

Kendini gerçekleştirme; insanın var olan potansiyelleriyle karşılaştığı problemleri özgünce çözebilme süreci olarak tanımlanabilir. Bilim, akıl, kültür işbirliği, yaratıcılık, esneklik, empati, eşgüdüm …gibi birçok süreçleri kullanmayı gerektir. Bir anda olup biten, tamam diyebileceğimiz süreçlerin hiç birisi kendini gerçekleştirme değildir. Çoğu insan ömrünü başkalarının yaptıklarını anlamak ve uygulamak için geçirir. Bu maalesef motivasyonu düşük boş geçirilmiş ömürden başka bir şey değildir.

İlim ilim bilmektir

İlim kendini bilmektir

Sen kendini bilmezsen

Ya nice okumaktır.

(Yunus Emre)

Bilişsel Düşünceler: Düşünce, algı, hayal gücü, denetim odağı yaratıcılık, problem çözme, projelendirme, olumlu düşünce yapıları, olumsuz düşünce yapıları, düşünce ve duygu dengesi/dengesizliği, değerler, tutumlar, inançlar motivasyonu etkileyen unsurlardır. Pozitif düşünen insan dışa dönük olurken, negatif düşünen insanlar içe dönük ve karamsar olurlar. Davranışların amaca ulaşıp ulaşmaması aslında altında yatan düşünce ve duygu yapıları ile ilgilidir.

Bir ben vardır, birde benden içeri

(Yunus Emre)

bilişsel yaklaşımı çok güzel ifade etmektedir

İçsel Güdülüme: İlgi,bilge her şey anlamında güdülemedir. Dışsal kazançlardan çok daha etkilidir. Bilgi,beceri, kabiliyet, organizasyon, problem çözme,yaratıcılık, farkındalık gibi unsurlar etkilidir. Bunlar motivasyonu arttırıcı ve başarıyı belirleyen yapılardır.

Umut,inanç,sevgi,çaba sorumluluk, sağlıklı akıl, mantık, mukayese, muhakeme gibi insan bilincinin etkin unsurları motivasyonu arttırır veya azaltır.

Yeterli zekaya sahip olan bir öğrenci üniversite sınavını kazanmaya inanmış ve gerekli çalışmaları yaparsa mutlaka kazanır.

Büyük bir şirket kurmayı hedefleyen kişi yeterli aklı bulduğu anda amacına ulaşır.

Bir Fıkra

Temel-Uyyyyiii Adamın biri bana “sempatik” dedü daaa

Dursun- Ne temekmiş o?

Temel- Pilmiyorum. Ama, her ihtümale karşı vurdum onii.

Sosyal Öğrenme Düşüncesi: Bu düşünce sistemine göre iç ve dış dürtüler karşılıklı olarak motivasyonu oluştururlar. Çevre unsurları, öz yeterlilik, bağımlılık, başarı ve saldırganlık motivasyonun ortaya çıkmasını sağlar.

Motivasyonu Etkileyen Üç Ana Etmenler

Bireyin amacına ulaşma beklentisi
Amacın birey için değeri
Bireyin yapılacak işe yönelik tepkisi

Bilim servetten üstündür. Çünkü sen serveti korursun bilimse seni korur.( Hz Ali)

Bireyin önceki yaşantıları, başkalarının yaşantıları bir işin sonucunu tahmin eder. Beklentiler olumlu ise motivasyon artar. Olumsuz ise motivasyon azalır. Tecrübeler sosyal öğrenme düşüncesine göre çok önemlidir. Bir önceki davranış sonraki davranışı etkiler. Üniversiteye hazırlanan adayın öğrendiklerini kullanarak kendini geliştirmeye çalışması başarıyı attıracaktır. Kişilerin bireysel olarak motivasyon davranışlarının dört özelliği vardır.

· Uyarılmışlık Kaygı: Amaç belirlenmiş, belirlenen amaçlar doğrultusunda öğrenmeler oluşuyor, öğrenme süreçleri negatif olmayan kaygılarla besleniyor.

· İhtiyaçlar: Fizyolojik, psikolojik ve sosyal ihtiyaçların giderilebilmesi için davranış- eylem gerekiyor. Hangi ihtiyaçlar baskınsa buna göre davranışlar şekillenmektedir.

Birbirinin tersi olan şeyler birbirinin ilacı olabilirler. (Hipokrates)

· İnançlar: Bilgi, beceri, istek, yetenek ihtiyaçların giderilmesine yetmeyebilir insan olarak bu ihtiyaçların giderilmesi yönünde inançlarında olması gerekir.

· Amaçlar: Amaç veya hedefler belirlenip, uygun proje davranışları ile gerçekleştirilmeye çalışılır. Kişinin enerji düzeyi, kültürü, okul eğitimi başarı konusundaki aile değerleri son derece önemlidir. Ayrıca kişisel olarak bağımsızlık, öz güven, öz saygı,,öz denetim, sistemlerinin gelişmişlik düzeyi amaçlara ulaşmayı etkileyecektir.

Sevmekten, inanmaktan ve çalışmaktan uzak kalmayın

* Ders bitmediği halde çalışma isteğimiz azalırsa çalışmaya son VERMEMELİYİZ. Ufak kurallar geliştirip onlara uymalıyız, “3 sayfa daha okuyup kalkacağım” gibi. Ondan sonra ara verip çalışma yerinden ayrılabiliriz.
* İlgimiz ve dikkatimiz azalırsa, çalışmayı bitirince kendimize ödül verme sözü verebiliriz. Örneğin; “Bu bölümü bitirince çay içeceğim” , “Şu 5 soruyu bitirmeden çikolata yemeyeceğim.”
* Okuduklarımızı kendi kelime ve cümlelerimizle ifade etmemiz ÖĞRENDİKLERİMİZİN İYİCE YERLEŞMESİNİ SAĞLAR.
* Çalıştığımız dersle ilgili SINAVDA ÇIKABİLECEK SORULARI TAHMİN ETMEYE çalışabiliriz. Bu şekilde soru üreterek çalışabiliriz.

DERS ÇALIŞMAYA BAŞLAYAMAMAK DERDİNİ NASIL YOK EDERİZ?
Ders çalışmaya başlayabilme davranışı “KARAR VERMEYİ” gerektirir hem de çalışma isteğini beklemeden.
— Öncelikle hedefimizi belirlemiş olmalıyız. Bu hedef GERÇEKÇİ, ÖLÇÜLÜ, ULAŞILABİLİR ve ZAMANA DAYALI olmalıdır.
— Başaracağımıza bütün kalbimizle İNANALIM.
— Yapmamız gerekenleri PLANLAYALIM.
— Programımıza SADIK kalalım.
* Ders çalışma davranışı arttırılmak isteniyorsa, çalışma, HOŞLANILAN BİR İŞLEMDEN ÖNCEYE ALINMALIDIR. Örneğin, bulmaca çözmeden önce çalışmak ya da müzik dinlemeden önce çalışmak. Ancak bu kural hatalı kullanılmamalıdır. Öğrenci çalışmaktan sıkılınca dersi yarıda bırakıp gitmemelidir.
ÖĞRENME İSTEK VE ARZUSUNU TAŞIMAYAN VE ÖĞRENMENİN GEREKLİLİĞİNE İNANMAYAN hiçbir öğrenciye, hiçbir ders aracı, hiçbir öğretmen YARDIMCI OLAMAZ

BAŞARILI OLABİLMEK İÇİN;
o Çok çalışmak değil bilinçli çalışmak
o Amacı net bir şekilde belirlemek
o Hedefe inanmak ve kendine güvenmek
o Amaca uygun şekilde günlük, haftalık, aylık planların yapılması ŞARTTIR.

* İnsan beyni aynı anda birçok uyaranı alabilir ancak dikkatini bir tek noktaya odaklayabilir. Bu nedenle insanın hem müzik dinleyip hem ders çalışması mümkün değildir. İnsan ya müziği dinler ya dersi çalışır. Dahiler bile aynı anda iki işi birden yapamamaktadır.
* Öğrenci çalışmaya başlamadan önce kendine erişebileceği bir hedef seçmeli ve bu hedefi gerçekleştirmeden çalışmayı bırakmamalıdır. Seçeceği hedef öğrencinin kapasitesine uygun olmalıdır.
* Düzenli tekrar yapmak öğrenciyi bütün çalışmayı bir geceye sığdırmaya çalışma zahmetinden kurtarır ve ondan daha kalıcı bir öğrenme sağlar.
* Tekrar şekli; sesli okuma, gözden geçirme, kendi ifadeleriyle anlatma olabilir.
İlk tekrar, öğrenmenin hemen ardından 10 dakika süreyle yapılmalıdır. Bu, 24 saat hatırlamayı sağlar.
İkinci tekrar, öğrenmeden 24 saat sonra 5—10 dakika süreyle yapılmalıdır. Bu, 1 hafta hatırlamayı sağlar.
Üçüncü tekrar, 1 haftanın sonunda yapılır. 1 ay süreyle hatırlamayı sağlar.
Dördüncü tekrar, yaklaşık bir ay sonra yapılır. Bu, çok daha uzun süre, sağlıklı olarak hatırlamayı sağlar.
* Kabul etmek istemediğimiz bir talep için “HAYIR” demeyi öğrenmeliyiz. Bu, hem zamandan tasarruf sağlar hem de o anki çalışma isteğimizi gerçekleştirmiş oluruz. Burada kritik nokta “SANA DEĞİL, İSTEĞİNE ‘HAYIR’ DİYORUM” mesajını karşı tarafa iletebilmektir.
* Yemekten sonra ders çalışmaya başlamadan önce midemize 30 dakikalık bir bekleme süresi tanımalıyız.

YORULDUĞUNUZDA VE SIKILDIĞINIZDA;
1- Derin bir nefes alın (içiniz oksijenle dolsun).
Bunu günde en az 3 kez uygulayıp alışkanlık haline getirin.
2- Vücudunuzu dinlendirin. Basit egzersizler yapın, gevşeyin.
3- Beyninizi rahatlatın. Kimsenin sizi rahatsız etmeyeceği bir yerde oturun veya uzanın. Olumsuz düşüncelerden uzaklaşın. Mutlu olduğunuz ya da olacağınız yerleri ve durumları hayal edin. Geçmişteki başarılarınızı hatırlayarak güç kazanın.

Mehmet Mazhar ÜZER

Psikolojik Danışman

ERZURUM LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ

Her çalışma bir amaca yönelik olmalıdır. Bu amaçlar, bir problemin çözümünü öğrenmek, bir yazıdaki ana düşünceyi bulabilmek vs. olabilir. Bunları iyi belirleyerek çalışmaya başlayan kişiler, bu yakın amaçlara ulaşa ulaşa sınıfını geçmek, okulunu bitirmek ve sınavı kazanmak biçiminde özetlenen uzaktaki amaçlarına da ulaşmaktadırlar.

II- PLANLI ÇALIŞINIZ

Birden çok iş ya da ders üzerinde aynı günde çalışmanız gerektiğinde hangisinden işe başlayacağınızı bilemediğiniz ya da çalışmaya başlamak için karar veremediğiniz anlar oluyor mu? Bu soruya yanıtınız “evet” ise, sizin planlı çalışmayı bilmediğinizi kolayca söyleyebiliriz. Bu tür bir durumla, yani aynı zamanda birden çok dersi çalışmayla yüz yüze geldiğinizde, dersler-den her birinin üzerinizde yarattığı ruhsal baskı, bunlardan herhangi birine kendinizi tümüyle vermenizi engelleyerek ve verimsiz biçimde işlerden birini bırakıp ötekine atılmanıza neden olacaktır.

Bu tür kararsızlık ve karışıklık ancak hangi dersi ne zaman yapacağınızı belirli bir sıraya koymakla yani “Karar Vermekle” ortadan kalkar. İşte çalışmada plan; “nasıl”, “ne zaman” ve “nerede” çalışacağınıza karar vermek demektir.

Öğrenciler günlük ve haftalık bölümleri de olan aylık çalışma planlarında;

Hangi derslere, haftanın hangi günleri çalışacaklarını,

Geçmiş konuların tekrarına ne zaman yer vereceklerini,

Sınav tarihlerini,

Hazırlayacakları ödevlerin neler olduğunu ve zamanını,

Planlarına aldıkları, ancak çeşitli nedenlerden ötürü zamanında yapamadıkları çalışmalarını ne zaman tamamlayacaklarını,

Dinlenme, müzik dinleme, televizyon izleme, spor yapma sinema ve tiyatroya gitme gibi ders dışı etkinliklere ne zaman yer vereceklerini göstermelidirler.

Günlük çalışma çizelgelerinde; okulda geçen saatler, ders çalışma, eğlenme, dinlenme, ev işlerine yardım ve uyku saatleri gösterilmiş olmalıdır.

Çalışmaya başlayacağı zaman kendini yorgun ve isteksiz hisseden öğrenci çalışma saatlerini yanlış seçmiş demektir. Beklemeden günlük çalışma çizelgesinde gerekli değişikliği yap-malıdır.

III- ZAMANI VERİMLİ KULLANINIZ

Öğrenciler bedensel, zihinsel, duygusal yapıları, ilgileri ve yetenekleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Bir öğrencinin isteyerek çalıştığı ve hemen öğrendiği bir dersi bir başka öğrenci zor öğrenebilir. Bir başka öğrenciyse çabuk yorulabilir ya da çalışmak istemeyebilir. Bu nedenle bir ders ya da konu içinde ayrılacak süre öğrenciden öğrenciye değişir. Her öğrenci zamanı kendine göre ayarlamalıdır.

Bir saat çalıştıktan sonra araya 5–10 dakikalık dinlenme koymak yararlı olur. Bu sayede bir saatlik çalışma sonunda dağılan dikkat ve azalan verim tekrar kazanılır.

Ders çalışmak için gerekli gücün toplanabilmesi bakımından eğlenmeye ve spora da zaman ayrılmalıdır. Ancak bu süre gereğinden fazla olmamalıdır.

IV- VERİMİ AZALTICI ETKENLERİ ORTADAN KALDIRINIZ

Çalışmaya başlamadan önce, yorgunluk, uykusuzluk, ağrı, sızı, elem duygusu, korku, öfke, aşırı kaygı, fazla heyecan, endişe, açlık, aşırı tokluk, aile dertleri, normalin altında ve üs-tündeki fiziki şartlar (çok sıcak, çok soğuk gibi) acelecilik, telaş, araç ve gereç noksanlığı gibi etkenlerin elden geldiğince giderilmesi gerekir.

V- UYGUN BİR ÇALIŞMA ORTAMI SEÇİNİZ

Çalışma yerinin seçimi çok önemlidir. Çalışma yeri derli toplu, yalın elden geldiğince sabit ve sakin olmalı, ayrıca ışık, ısı gibi fiziksel sorunları da çözümlenmiş olmalıdır. Ayrı bir yerin sağlanamaması çalışmadan kaçmanın bir nedeni olmamalı, elverişsiz koşullarda da ders çalışmaya alışmalıdır.

Yatakta, koltukta ve divanda uzanarak çalışmak, dikkatin toplanmasını güçleştirecek, öğrencinin çalışmak için daha çok zaman yitirmesine neden olacaktır.

VI- DİKKATİNİZİ UYANIK TUTUNUZ

İnsanda dikkat her an vardır, önemli olan bunun çalışılan konu üzerinde toplanabilmesidir. Sevilen ve ilgi duyulan bir konu, dikkatin uyanık tutulmasına yardım eder. Daima belirli yerler-de çalışmak, gürültünün bulunmadığı ortamlarda çalışmak, sandalyede oturarak çalışmak, masada gerekli araçlar dışında başka şeyler bulundurmamak, çalışma yerini 18-20 derece sıcaklıkta tutmak, işleri sıraya koymak, işleri bitirmede kendinizle yarış kararı almak, her seferinde bir çeşit işle çalışmak dikkatin dağılmasını önleyici yöntemlerdir.

VII- DERSE HAZIRLIKLI GELİNİZ

Başarılı olmanın yollarından biri de derslerin işlenmesine etkin olarak katılmaktır. Derslerde sürekli edilgin durumda kalan öğrencilerin işlenen konuları anlamaları zordur. Öğrenciler okula gelmeden önce, o gün işleyecekleri konuları gözden geçirmelidirler. Bu sayede hem derslerin işlenişine katılmak için gerekli güveni kazanırlar, hem de öğretmenin anlattıklarını daha kolay anlarlar.

Gerek işlenecek konulara hazırlanırken, gerekse işlenen konular gözden geçirilirken, anlamakta zorluk çekilen yerler belirlenmeli, bu konularla ilgili sorular hazırlanıp, derste öğretme-ne sorulmalıdır. Öğretmenlerin derse hazırlıklı gelen, soru soran, derse kalkan öğrencileri da-ha çok sevdikleri de unutulmamalıdır.

VIII- NOT TUTUNUZ

Öğrencilerin büyük bir kısmı not tutma tekniğini bilmemektedir.

Not tutarken;

Anlatılanlar öğretmenin ağzından çıktığı gibi değil, anlaşıldığı gibi yazılmalıdır.

Öğretmenin anlattığı konunun ana fikri ve anlamları kavranıncaya kadar beklenilmelidir.

Zamanın çoğu yazmakla değil, dinlemekle, fikirleri kavramaya çalışmakla geçmelidir.

Konu; grafik, şekil, istatistik vb. bilgilere dayalı olarak anlatılıyorsa notlar arasına bunlarda alınmalıdır.

Önemli fikir ve paragrafların aynen yazılmasında fayda vardır.

Yazıların düzgün ve okunaklı olmasına önem verilmelidir. Önce müsvette yapma, sonra temize çekilme yoluna gidilmelidir.

IX- ARAÇ - GEREÇ VE KAYNAKLARDAN YARARLANINIZ

Öğrenci, herhangi bir konunun öğrenilmesinde, basılı araçlara ne kadar başvurursa, öğrenme ilgisi ve zihinsel yetileri de o kadar çok genişleyecektir.

Basılı öğrenme araçlarından yararlanmada çizelge grafik, harita ve resimlerin özel bir önemi vardır. Bunlar sayfalarca anlatılan bilgileri topluca ve bir arada vererek o konunun kavranmasına yardımcı olmaktadırlar.

X- VERİMLİ OKUYUNUZ

Okuma, öğrenmenin en temel yoludur. Öğrenmede hızlı okuma önemli ve gereklidir. Hızlı okumayla hem okunanlar daha iyi anlaşılır, hem de zamandan kazanılır. Okuma hızı lise öğrencileri için yaklaşık 200 - 250 sözcüktür. Bu hız okunulan yazının niteliğine ve okumanın amacına göre ayarlanmalıdır. Vakit geçirmek amacıyla bir hikaye veya roman okurken okuma hızı oldukça yüksek olabilir. Ama okuma yorum yapma, eleştirme özet çıkarmak için yapılıyorsa okuma hızı yavaş olmalıdır.

Hızlı okumanın en önemli yolu sesiz okumadır. Sessiz okuma hızı arttırdığı gibi anlamayı da kolaylaştırır. Hızlı ve anlamlı okuma becerisi kazanabilmek için bol bol okuma çalışmaları yapılmalıdır. Önce gazete, öykü ve roman gibi şeylerle işe başlamalı giderek boş zamanları okuyarak değerlendirme alışkanlığı kazanılmalıdır.

XI-ARALIKLI TEKRARLAR YAPARAK UNUTMAYI ÖNLEYİNİZ

Öğrenilenler zamanla unutulabilir. Unutmayı önlemenin iki yolu vardır. Bunlardan biri öğrenilen bilgileri yeri geldikçe kullanmak, diğeri de aralıklı olarak tekrar etmektir.

Öğrenciler öğrendiklerini yeri geldikçe kullanırken hem bunların işe yaradığını görecekler, hem de yeni bilgiler edinmeye motive olacaklardır.

Aralıklı olarak yapacakları tekrarlar sayesinde ise bir taraftan eski öğrendiklerini hatırlarken diğer yandan da sınavlara her an hazır durumda olacaklardır.

Başarı dileklerimizle.

ZAMAN DÜZENLEME VE PLANLI ÇALIŞMA

Çaba, enerji ve zamanı en ekonomik şekilde kullanmak istiyorsak bir programa bağlanmalıyız. Zamanı boşa geçirmek, yaşamı boşa geçirmektir. Ve boşa geçen zaman asla telafi edilemez.

Bazı öğrenciler için özellikle derslerin başlangıcında çalışmaya düzenli bir biçimde yoğunlaşma zor gelir. Bu zorluk genellikle uzun süreli planlama ve çalışma programının yokluğundan kaynaklanır. Öğrenciler zamanlarını planlamayı ve bunu yazılı hale getirmeyi önemli bulmazlar. Oysa yapılan çalışmalar derslerdeki başarı ile gerçekçi planlama arasında önemli ilişki olduğunu ortaya koymaktadır.

Aşağıda verilen durumlar birçoğumuza tanıdık gelebilir;

Arkadaşlarınız birlikte sinemaya gitmeyi önerdi. Bu filmi görmeyi çok istiyordunuz fakat ödevinizi bitirmek zorundasınız.

Önemli bir sınavdan önceki gece. Çalışmaya başlamanız gerek ama okunacak çok yer var. Zaman yeterli değil.

Tüm zamanınızın nereye gittiğini merak ediyor musunuz ? Çalışmalar ve ödevler son anda mı kalıyor ? Sınavdan veya ödev teslim tarihinden önce kendinizi baskı altında hissediyor musunuz ? Zamanınızı kontrol etmek ister misiniz ?

Zamanı iyi planlamak sizin elinizdedir. Zamanı akıllıca kullanmak sizi daha başarılı kılacak ve düşündüğünüzden daha fazla zaman yapmak istedikleriniz için size kalacaktır. O halde zamanı planlamayı öğrenin ve bunu uygulamak için istekli ve sabırlı olun. Unutmayın eski alışkanlıklardan kurtulmak zaman alır ve palanlı yaşamak başlangıçta çok zor gelebilir. Bu nedenle kendinizi zorlamanız gerekir. Katlanacağınız kısa süreli sıkıntı daha sonra sizi mutlu ve başarılı yıllara götürecektir.

Öğrenciler çalışma planı hazırlamadan önce ders çalışma süresi, çalışılması gerekli dersler v.b. konularda öğrenme ilkelerini bilmek zorundadır. Bu ilkeler;

Çalışma planı hazırlarken hangi dersin hangi saatte çalışılacağı karalaştırılmalıdır. Zor yada ağır öğrenilen dersler için en verimli saatlerin ayrılması uygundur. Zihnin uyanık ve çanlı, konsantrasyonun en yüksek olduğu zamanlar en verimli saatlerdir. Çalışma için en verimli ve canlı, konsantrasyonun en yüksek olduğu zamanlar en verimli saatlerdir. Çalışma için en verimli saat bireylere göre değişebilir. (sabah erken, okul dönüşü, akşam yemeğinden sonra vb. ) Öğrenci bir hafta kendini gözleyerek en verimli saatleri saptayabilir. Genel olarak bedenin dinlenmiş ve zihnin öğrenmeye açık olduğu saatler verimli kabul edilmektedir. Günün sonuna daha mekanik ve rutin işler bırakılabilir. Bu tür etkinlikler fazla yoğunlaşmayı gerektirmez ve birey yorulunca bırakabilir.

Çalışma planında her derse belirli bir süre ayrılmalıdır. Bu süre dersin zor yada kolay oluşuna, çalışılacak konunun uzunluğu veya kısalığına, öğrencinin konu ile ilgili ön bilgisine ve çalışma yöntemine (okuma,yazma,yineleme) göre değişir. Genellikle bir saatlik dersin ödev ve çalışılması için iki-üç saat ayrılması önerilir. Öğrenci planı uyguladığı ilk haftayı deneme haftası olarak görmeli ve çalışmayı planladığı dersin başlangıç ve bitiş saatlerini kaydetmelidir. Böylece hangi derse ne kadar sürede çalışıldığı saptanacaktır.

Çalışma sürelerinin çalışma planında aynı saatlere yerleştirilmesi gerekir. Böylece o saatlerde çalışma alışkanlığı kazanılacak ve çalışmaya dikkatin toplanması kolaylaşacaktır. Ayrıca alışkanlık haline geldikten sonra aynı saatte çalışılmazsa gerginlik duyulacak ve gerginlik çalışılmaya başlandığı zaman ortadan kalkacaktır.

Çalışma için ayrılacak zaman saptanırken dersin sınıfta verileceği gün ve saate yakın olmasına dikkat edilmelidir. Dersten önce ders veya konu çalışılırsa, dersin içeriği hakkında bilgi sahibi olunur ve dersi anlamanın kolaylaşmasının yanı sıra anlaşılmayan noktalar sorulabilir. Unutmanın en aza inmesi için de dersten sonra yinelemek gerekir. Böylece hem unutma azalır hem de dersi izleme ve öğrenme kolaylaşır.

En verimli çalışma aralıklı çalışmadır. Ara vermeden uzun süre çalışma kadar uzun süre dinlenme verilerek çalışmada verimsizdir. Ara vermeden uzun süre çalışma zihnin yorulmasına ve dikkatin dağılmasına yol açar. Uzun süreli dinlenme ise tekrar çalışmaya dönmeyi güçleştirir. Çalışma ve d,inlenme süresi dersin özelliğine göre değişirse de ortalama olarak önerilen, 40-50 dakikalık çalışmadan sonra 10 dakika dinlenmedir. Ancak matematik, fizik gibi dersler çalışılırken problem çözmeden ara verilmemelidir. Ayrıca her yeni konuyu çalışmaya başlamadan önce ara verilmelidir.

Birbirine benzeyen iki ders üst üste çalışılmamalıdır. Örneğin psikoloji ve sosyoloji dersi yerine, tarih ve matematik dersi arka arkaya çalışılırsa daha iyi olur. Böylece öğrenilenler birbirine karışmayacağı gibi sıkıcı olmasının da önüne geçilir.

Öğrenme üzerinde en aza bozucu etki yapan etkinlik uykudur. Bir öğrenci yatmadan önce on dakika süreyle o gün çalıştığı dersleri tekrarlayarak uykuya geçer ve sabah güne bir gün önce yapmış olduğu on dakikalık tekrarı yaparak başlarsa, çalıştıklarını daha iyi korur.
Verimli çalışma daha fazla disiplin ve hırsla elde edilir. Bu demek değildir ki dinlenmek için zaman ayrılmasın. Verimli çalışmak için dinlenmek şarttır. Çalışma planı hazırlanırken dinlenmek ve eğlenmek için zaman ayrılmalıdır. Eğer birey kendini genellikle yorgun hissediyorsa bu durumun nedenleri aranmalıdır. Havasız bir oda, ağır yemekler ve yeterince spor yapmamak yorgunluğa neden olabilir. Yorgunluk ve isteksizlik nedenleri bulunur ve değiştirilebilir. Şimdi yukarıda sayılan ilkeleri göz önüne alarak zamanın nasıl planlanacağını inceleyelim.
Çalışma planı hazırlamadan önce öğrenci verimli ders çalışma becerilerini kazanmalıdır. Verimli ders çalışma alışkanlıklar etkili öğrenmeyi gerçekleştirmenin yanı sıra zamanın en verimli kullanılmasını da sağlar. Zamanı planlamadaki ilk adım önceliklerin saptanmasıdır. Birey önce kendisi için neyin önemli neyin önemsiz olduğuna karara vermeli veya yapmak istedikleri ile yapmak zorunda olduklarını öncelik sırasına koymalıdır. Birçok öğrenci yapmak istedikleri ve yapmak zorunda olduklarını gerçekleştirecek zamanı bulamaz. Sosyal yaşamın sunduğu eğlenceler ve öğrenciliğin gerekleri arasında seçim yapmak zorunda kalır. Örneğin, sinemaya gitmek veya geç saatte televizyondaki bir programı izlemek, arkadaşları ile buluşmak yapmak istedikleri, ders çalışmak, sınavlara hazırlanmak, ödev hazırlamak ise yapmak zorunda olduğu etkinliklerdir. Bu seçimler öğrencilerde çatışma yaratır. Öğrenci amaçlarına ulaşmada engellenme yaratan çatışmalardan kurtulabilmek için önceliklerini belirlemeli ve şu soruları yanıtlamalıdır. Benim için bu etkinlikler içinde en önemlisi hangisidir ? Hangi etkinliklerden vazgeçebilirim ? En az önemli olan etkinlikler hangisidir ?

Önceliklerin net bir biçimde saptanabilmesi için şöyle bir uygulama yapılabilir:

Yönerge: Gelecek bir hafta için planlarınızı düşünün. Yapmak istediğiniz ve yapmak zorunda olduğunuz etkinlikleri listeleyin.

ETKİN DİNLEME

Dinleme bir beceridir. Ve bu beceri birtakım ilke ve yöntemlerle çok daha etkili bir şekilde kullanılabilir. İnsan iletişiminin yaklaşık %90 ı sözel olarak yapılmaktadır. Bu iletişinin ancak yarısı kısa bir süre sonra hatırlanabilir. Aradan daha fazla zaman geçtiğinde ise %20-25 ini bile zor hatırlarız. Bütün bu nedenlerden dolayı etkili dinleme ilke ve yöntemlerini öğrenmek ve bunları uygulamak daha da önem kazanmaktadır.

Etkili dinleme sadece söylenilenleri duymak değil, aynı zamanda bu söylenenleri önemli bulmak, kavramak ve değerlendirmektir. Ayrıca etkin dinleme aktif bir süreçtir.

Olaya bir de başka bir boyuttan bakalım. Etkin dinleme öğretmen-öğrenci ilişkilerini de olumlu bir yönde etkiler. Öğretmen genellikle kendini dinleyen ve dinlediğini çeşitli biçimlerde belli eden öğrencilere daha fazla ilgi gösterir ve onlara dönerek konuşur. Öğretmen dersi anlatırken dinleyicilere ihtiyaç duyar. Bu nedenle başını sallayan, not tutan, dikkatini yoğunlaştıran aktif öğrencilere daha fazla ilgi gösterir.

Öğetmenin sınıf içindeki en önemli görevlerinden biri öğrenciye bilgi aktarmaktır ve bunu öğretmen genellikle anlatarak gerçekleştirir Öğrenci ise öğretmenin bu anlattıklarını anlamak amacıyla dinlemektedir. İşte önemli olan da öğrencinin bu dinleme işlevini nasıl yaparsa daha başarılı olacağıdır.

Etkin bir dinleyici olmak için “İFİKAN” adlı bir yöntemi uygulayabiliriz.

Bu yöntem;

İ - İleriye

F - Fikirler

İ - İşaretler

K - Katıl

A - Araştır

N - Not tut olmak üzere 6 basamaktan oluşmaktadır.

Bu basamakları kısaca açıklayalım.

Öncelikle ileriye bak basamağından başlayalım. Öğrenci sınıfta öğretmenini dinlerken, öğretmenin anlattıklarından yola çıkarak daha sonra neler söyleyebileceğini tahmin etmeye çalışmalıdır. Bu da öğrencinin dikkatinin dağılmasını engeller ve öğrenciyi devamlı uyanık tutar. Hatta öğrencinin aktif olarak katılmasını sağlar. Öğrenci daha önceden o günkü konuları okuyarak sınıfa gelirse hem anlatılanlara yabancı kalmamış olur hem de dersteki tahminlerini daha kolay bir şekilde yapar. Bu yöntemle öğrenci derste anlatılanları daha önce okuduğu için daha kolay bir şekilde hatırlar.

İkinci olarak fikirler basamağı karşımıza çıkıyor. Bu basamak bize önemli fikir ve düşüncelere önem vermemiz gerektiğini ve bunları göz ardı etmememiz gerektiğini anlatmaktadır. Öğrenci öğretmenin bir ders boyunca anlattıklarının ana fikrini bulmaya çalışmalıdır. Ders boyunca kendi kendine bu konunun ana fikri nedir?, Burada anlatılmak istenen nedir? gibi sorular sorması gerekir. Bu sorular öğrencinin ana fikir ve kavramları bulmasına yardımcı olur.

Üçüncü olarak işaretler basamağına bakalım. Öğrenci sınıf içinde devamlı uyanık olmak zorundadır. Öğretmenin hiçbir dediğini kaçırmamalıdır. Öğretmenin işaretlerine karşı dikkatli ve uyanık olmalıdır. Bir öğretmen konuyu anlatırken mutlaka ufak ipuçları verir. Bazı konuların üzerinde ısrarla durur. Örneğin bir konunun önemli bir bölümünü anlatırken belirli kelimeler kullanır, ses tonunda farklılıklar yaratarak çeşitli ipuçları verir. Öğretmenler seslerini yükselterek ya da “burası önemli”, “dikkat ederseniz” gibi sözel vurgularla önemli noktalara işaret ederler. Bir öğretmen hiçbir zaman bu bir sınav sorusudur demez, ama çeşitli ipuçlarıyla bunu belli eder. Bu ipuçlarından birkaçına örnek verirsek: önemli, başlıca, can alıcı, burada esas fikir, şunu unutmayın ki, sonuç olarak, bu sebeple, özetle vb. …Bu ipuçlarına dikkat edildiği taktirde öğrenci sınavda sorulabilecek soruları tahmin edebilir.

Bir başka basamak ise “katıl” basamağıdır. Öğrenci sınıf içinde devamlı aktif olmalıdır. Pasif bir öğrenci hiçbir zaman başarılı olamaz. Öğrenci derse her fırsatta katılmalıdır. Öncelikle derse zamanında gelmeli, sınıfta oturacağı yeri iyi seçmeli, görebileceği, duyabileceği bir yere oturmalıdır. Ve ders sırasında öğretmenin söylediklerine gülümseyerek, kaşlarını çatarak, başını sallayarak olumlu ya da olumsuz tepki göstermelidir. Böylece öğretmen de anlaşılan ya da anlaşılmayan yerleri çok daha iyi bir şekilde görebilir. Ayrıca bu öğretmeni de memnun eder. Onun motivasyonunu arttırır, onu cesaretlendirir. Öğretmen dinlenildiğinin farkına varır.Oysa ki anlattıklarına karşı hiçbir tepki göstermeyen donuk, pasif öğrenciler karşısında öğretmen de bir şeyler anlatmak istemez. Öğrenciler öğretmene tepkide bulunarak dersin kalitesini yükseltmekte öğrencilerin elindedir. Beşinci olarak karşımıza “araştır” basamağı çıkıyor. Öğrenciler nedense ders sırasında soru sormaktan çok çekinmektedirler. Ve fikirlerini, görüşlerini rahatça söyleyememektedirler. Oysa ki bu çok yanlıştır. Ders sırasında anlaşılmayan bir yer varsa ya da merak edilen bir soru varsa bu soru rahatlıkla sorulmalıdır. Hiçbir şekilde çekinilecek bir durum söz konusu değildir. Sorulara verilen cevap anlaşılmadıysa ve açıklamalar yeterli değilse, yeni sorular sorulmalı ve açıklama yapılması istenilmelidir. Eğer ders içerisinde zaman yetmediyse, ders bittikten sonra öğretmene ya da diğer öğrencilere de sorulabilir.

En son basamak ise ” Not Tutma” basamağıdır. Dinleme yoluyla öğrenilen bilgiler çok uzun süreler hafızada duramaz. Öğrenilenlerin zaman zaman tekrar edilmesi gerekir. Bir öğrenci ders sonunda, o derste dinlediğinin ancak %55 ini hatırlayabilir.Tekrar yapılmadığı sürece bu oran bir hafta sonra %17 lere düşer. Bu yüzden not tutmanın çok büyük bir önemi vardır. Not tutmanın iki önemli yararı varırdır. Bunlarda birincisi eğitimin temel şartı olan “Aktif katılımı” sağlar. Öğrenci derste pasif durumdan aktif duruma geçer. Not tutma sayesinde derste devamlı uyanık olur, dikkatini derse yoğunlaştırır ve dikkatinin dağılmasını engeller. İkinci önemli yararı ise unutmayı engellemesidir. Unutkanlık düşmanını bizim avantajımıza çevirerek en önemli girişim not tutmaktır. Özellikle alınan notlar eve gelince bir de temize çekilirse hafızaya daha iyi yerleşir.

Not tutulurken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar bulunmaktadır.

Öncelikle not tutulan kağıt konusunda cömert olmamız gerekir. İleride okuduğumuz zaman anlayabileceğimiz şekilde, boşluklar bırakılarak not tutmamız da yarar vardır. Hiçbir zaman küçük bir kağıda sıkışık bir şekilde not tutulmamalıdır. Hatta not tutmak için bir defter olursa daha düzenli not tutulur. Ve de sayfanın altında, üstünde, yan taraflarında boşluk bırakılırsa buralara eksik kalan bigileri daha sonra yazabiliriz.

Not tutmaya ilk günden başlanılması gerekir. Ve düzenli olarak not tutulması çok önemlidir.

Dinleme ile not tutma arasında bir denge oluşturmak gerekir. Tüm dikkati dinlemeye ayırırsak, verimli bir şekilde not tutamayız. Aynı şekilde çok ayrıntılı not almaya kalkışırsak bu sefer de anlatılanları anlamamız güçleşir ve bu da dinlemeyi olumsuz etkiler. Dolayısıyla dinleme ve not tutma arasındaki dengeyi çok iyi ayarlamamız gerekir.

Derste not tutarken ana fikirleri, önemli noktaları not etmek çok önemlidir. Not alırken seçici olmakta yarar vardır. Önemli noktaları belilerken öğretmen bize çeşitli ipuçları verir. “Burası önemli”,”Burada esas olan”, “Dikkat ederseniz” vb. ipuçlarıyla bu bölümlerin önemini vurgular. Bu bölümler mutlaka not alınmalı ve önemli olduğunu belirtmek için de yanına * işareti konmalı ya da altı çizilmelidir.

Not tutarken zamandan tasarruf etmek ve geri kalmamak için, öğrenci kendi anlayabileceği şekilde çeşitli kısaltmalar kullanmalıdır. Bu kısaltmalardan bazılarına örnek verirsek:
-ve &
-gibi .
-örneğin ör
-sonuç olarak son.ol.
-kadar =
-matematik mat
-yüzyıl yy
-birbirine 11
-buna ek olarak +
-açısından ?

Not tutarken öğrenci kendi cümleleriyle not almalıdır. Bu şekilde hem öğrenci öğretmenin anlattıklarını özetleme imkanı bulur, hem de anladığı biçimde not alma imkanı bulur. Bazı durumlarda anlatılanların aynı şekilde not alınması gerekebilir. Ya da tahtada yazılanları aynı şekilde kaydetmek gerekebilir. Bu durumda anlatılanlar ya da yazılanlar aynı şekilde not alınmalıdır.

Öğrenci not tutarken aklına takılan yerleri ya da anlayamadığı bölümleri öğretmene sormaktan çekinmemelidir. Böylece not alırken hem eksik not alınmamış olunur hem de anlayarak not alınır.

Öğrenci hafızasına çok güvense bile mutlaka sınıfta öğretmen tarafından söylenen ve önemli gördüğü her şeyi not etmelidir. Böylece unutkanlık sonucu doğabilecek olumsuz sonuçları engellemiş olur.

Dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri de tutulan notların mutlaka temize geçirilmesidir. Öğrenci tuttuğu notları temize geçirirken bir kez daha tekrar etmiş olur ve bu da unutmasını engeller. Eğer mümkünse tutulan notlar o gece ya da bir sonraki dersten önce temize geçirilmelidir.

İyi dinlemek ve not tutmak sadece eğitimin değil, hayat başarısının da en önemli unsurudur. İyi bir dinleyici olmanın temel kuralı iyi not tutmak, iyi not tutmanın yolu da iyi bir dinleyici olmaktır. Bu anlamda iyi not tutmak ve iyi bir dinleyici olmak birbirleriyle bağlantılı iki kavramdır.

Teorikte anlatılan bu hususlar, pratikte uygulandığında öğrenciye birçok yararlar sağlar. Çok ufakmış gibi görünen ayrıntılar ileride büyük farklar yaratacaktır. Bunu sizler de yaşayıp görebilirsiniz.

Mehmet Mazhar ÜZER

Psikolojik Danışman

ERZURUM LİSESİ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA SERVİSİ